Όταν ζητήσαμε από τον πρέσβη του Βασιλείου της Ολλανδίας, Wouter Plomp, να μοιραστεί την καλοκαιρινή του λίστα βιβλίων, περιμέναμε μία επιλογή από Ολλανδούς συγγραφείς ή βιβλία που σκιαγραφούν την πατρίδα του. Αντ' αυτού, λάβαμε ένα ειλικρινές και ευχάριστα ανεπιτήδευτο σημείωμα για τα βιβλία που βρίσκονται αυτή την περίοδο στο κομοδίνο του, πολλά από τα οποία είναι αφιερωμένα στην Κύπρο, τους ανθρώπους της, την ιστορία και τη φύση της. Από τον Lawrence Durrell μέχρι τον Colin Thubron, με αναφορές στα βιβλιοπωλεία του νησιού και στην ορνιθοπανίδα του, η λίστα του διαβάζεται σαν ένας θερμός φόρος τιμής στη χώρα που τον φιλοξενεί.
Τη δημοσιεύουμε όπως μας την έστειλε:
Με μεγάλη χαρά ανταποκρίνομαι στο αίτημά σας να μοιραστώ την καλοκαιρινή μου λίστα βιβλίων. Ανυπομονώ, επίσης, να διαβάσω όλες τις καλοκαιρινές προτάσεις των συναδέλφων μου, αλλά και των αναγνωστών, τις επόμενες εβδομάδες. Πάντα αναζητώ νέους τίτλους που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα μου αναγνωστικά ενδιαφέροντα.
Το πιο πρόσφατο βιβλίο που ξεκίνησα να διαβάζω είναι το The Switchman (De Wisselwachter) του Ολλανδού ιστορικού Geert Mak. Εξετάζει τις σχέσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη κατά τις δεκαετίες του 1930 και του 1940 μέσα από τα μάτια του Harry Hopkins και της οικογένειας Roosevelt. Πρόκειται για ανθρώπους που διαμόρφωσαν τις κοινωνικές πολιτικές του New Deal μετά τη Μεγάλη Ύφεση, αλλά και τη συμμαχία των χρόνων του πολέμου που οδήγησε στη νίκη στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν είμαι ιδιαίτερα φανατικός αναγνώστης ιστορικών βιβλίων, όμως ο Geert Mak είναι πραγματικός δεξιοτέχνης στο να αφηγείται τις μεγάλες κινήσεις της Ιστορίας μέσα από τις ζωές των ανθρώπων και τις επιλογές που κλήθηκαν να κάνουν.
Ένα ακόμη βιβλίο που απόλαυσα ιδιαίτερα είναι το περσινό What We Can Know του Ian McEwan. Αν και πρόκειται για ένα δυστοπικό και ανησυχητικό μυθιστόρημα, το οποίο μας μεταφέρει στο 2119, όταν μεγάλο μέρος του κόσμου έχει πλημμυρίσει εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, βρήκα την ιστορία εξαιρετικά συναρπαστική και υποδειγματικά γραμμένη.
Από τότε που ζω στην Κύπρο, οι περισσότερες αναγνωστικές μου επιλογές περιστρέφονται γύρω από κάθε πτυχή αυτού του νησιού, τους ανθρώπους του, την ιστορία και τη φύση του. Σε αυτό με βοήθησαν ιδιαίτερα το βιβλιοπωλείο Moufflon, αλλά και το Rustem στα βόρεια.
Φυσικά ξεκίνησα με το Bitter Lemons του Lawrence Durrell και συνέχισα με το The Island of Missing Trees της Elif Shafak. Το πρώτο βρίσκει ιδιαίτερη απήχηση μέσα μου, επειδή μου θυμίζει πολλούς οξυδερκείς Ολλανδούς συγγραφείς που υπηρέτησαν ως δημόσιοι λειτουργοί σε μέρη όπως οι τότε Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες, δηλαδή η σημερινή Ινδονησία, και έγραψαν για τις παρατηρήσεις τους γύρω από την καθημερινότητα της αποικιακής ζωής και τα διλήμματα που αντιμετώπιζαν στο έργο τους. (Και αν κάποια μέρα αγοράσω ένα παλιό σπίτι στην Κύπρο και χρειαστεί να το ανακαινίσω, ξέρω πλέον σε ποιον θα απευθυνθώ).
Το The Island of Missing Trees είναι ένα απολαυστικό, ρομαντικό μυθιστόρημα με φόντο τη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου, αν και η συκιά που αφηγείται την ιστορία ίσως είναι λίγο υπερβολική.
Λίγο παλαιότερο, αλλά επίσης πολύ ρομαντικό, είναι το Betwixt and Between του Έλληνα συγγραφέα Μιλτιάδη Χατζόπουλου, ο οποίος ήταν, προφανώς, γοητευμένος από την Κύπρο. Στην τριλογία του αφηγείται την ιστορία ενός Ελληνοκύπριου αγοριού που μεγαλώνει, φοιτά στην Αγγλική Σχολή τη δεκαετία του 1950, ερωτεύεται και χάνει την παρθενιά του στην Αμμόχωστο και, αφού σπουδάσει στο Παρίσι, επιστρέφει για να πολεμήσει στη Λευκωσία το 1974.
Το βιβλίο που χρησιμοποιώ περισσότερο ως ταξιδιωτικό σύντροφο είναι το Journey into Cyprus του Colin Thubron. Η μεγάλη πεζοπορία του σε ολόκληρη την Κύπρο, την άνοιξη του 1974, είναι πραγματική απόλαυση, ιδιαίτερα όταν περιγράφει τα ψηφιδωτά της εκκλησίας της Παναγίας της Αγγελόκτιστης στο Κίτι.
Τέλος, ως παρατηρητής πουλιών, παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον τις εξαιρετικές εκδόσεις του BirdLife Cyprus, ενώ παράλληλα ενδιαφέρομαι να μάθω περισσότερα για τα φυτά και τα αγριολούλουδα του νησιού.
[Το κείμενο δημοσιεύθηκε αρχικά στην αγγλική έκδοση του «Πολίτη», Politis to the Point]